Local Environment
 
กิจกรรม
ข่าวสารท้องถิ่น
ข้อมูลทางวิชาการ
ร่วมคุยร่วมคิด
คำถามที่พบบ่อย
E-Book
เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม
ติดต่อเรา
ผังเว็บไซด์
อัลบั้มรูป
ระบบสืบค้น
Website counter
เทศบาลนครนนทบุรี : องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นกับการจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

       ปัจจุบันปัญหาสิ่งแวดล้อมนั้นเริ่มทวีความรุนแรงมากขึ้น พร้อมกับการขยายตัวตามจำนวนประชากรและการขยายของเมืองในปัจจุบัน เรียกได้ว่าเมื่อสังคมพัฒนามากขึ้นเท่าใด หากไม่มีการวางแผนและการจัดการที่เหมาะสมแล้ว ย่อมเกิดปัญหาสิ่งแวดล้อมตามมา ทั้งปัญหามลพิษทางน้ำ อากาศ ขยะล้นเมือง และอื่นๆ สิ่งเหล่านี้จะส่งผลกระทบโดยตรงกับประชาชนที่อาศัยอยู่ในท้องถิ่นนั้นๆ ดังนั้นหน่วยงานที่เรียกได้ว่าอยู่ใกล้ชิดกับปัญหาที่สุด

     ก็คือ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ที่ได้รับการกระจายอำนาจการบริหารงานมาจากส่วนกลาง นอกจากหน้าที่จัดการสาธารณูปโภค และบริการประชาชนแล้ว การจัดการสิ่งแวดล้อมก็เป็นอีกหน้าที่หนึ่ง ที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะต้องมีหน้าที่จัดการโดยตรง ทั้งในเรื่องงบประมาณ บุคลากร และการดำเนินแผนงานในการจัดการ อาจจะกล่าวได้ว่า องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จะต้องแก้ปัญหารวมทั้งส่งเสริมและอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม เพราะหากปัญหาที่เกิดขึ้นในท้องถิ่นยังไม่ได้รับการแก้ไข อาจขยายใหญ่จนเกินขีดความสามารถขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่

จะจัดการ จนเกิดผลเสียอย่างรุนแรง  แต่โชคดีที่ยังมีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นหลายแห่ง ที่สามารถบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมได้ดี ซึ่งมีวิธีการและแนวทางที่แตกต่างกันไป

 ครั้งนี้ขอยกตัวอย่างองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นแห่งหนึ่ง ที่นับเป็นแบบอย่างในการจัดการปัญหาสิ่งแวดล้อมได้อย่างยั่งยืน คือ เทศบาลนครนนทบุรี ซึ่งเป็นเทศบาลที่มีชื่อเสียงมาช้านานในเรื่องการจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน ที่ผ่านมานั้นมีการดำเนินงานใน 4 ด้านที่สำคัญ ได้แก่ การจัดการมูลฝอย การจัดการสิ่งปฏิกูล การจัดการน้ำเสีย และการเฝ้าระวังคุณภาพสิ่งแวดล้อม   โดยในที่นี้ จะขอเน้นไปที่การจัดการมูลฝอยและสิ่งปฏิกูลของเทศบาล เพื่อไว้เป็นตัวอย่างที่ดีแก่เทศบาลอื่นๆ ได้ศึกษาและเก็บประเด็นที่น่าสนใจไปประยุกต์ใช้  

            เทศบาลนครนนทบุรีตั้งอยู่บนชายฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา พื้นที่เขตเทศบาลประกอบด้วย 5 ตำบล คือ ตำบลสวนใหญ่ ตำบลตลาดขวัญ ตำบลท่าทราย ตำบลบางเขน และตำบลบางกระสอ ความหนาแน่นของประชากรเฉลี่ยต่อพื้นที่เท่ากับ 6,931 คนต่อตารางกิโลเมตร เศรษฐกิจส่วนใหญ่ขึ้นอยู่กับ สาขาอุตสาหกรรม รองลงมาคือ สาขาการก่อสร้าง และสาขาบริการ พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ราบลุ่ม มีคลองตามธรรมชาติเป็นจำนวนมากที่เคยใช้สัญจรไปมา ปัจจุบันคูคลองดังกล่าวใช้เพื่อการระบายน้ำเป็นส่วนใหญ่ นอกจากนี้พื้นที่บางส่วนที่เคยเป็นสวนผลไม้ก็ค่อยๆเปลี่ยนเป็นที่อยู่อาศัย เทศบาลนครนนทบุรีมีความเจริญเติบโตทางด้านเศรษฐกิจและสังคมอย่างรวดเร็วเนื่องจากอยู่ติดกับกรุงเทพมหานคร จึงทำให้มีการเพิ่มจำนวนประชากรที่อาศัยอยู่ในพื้นที่เทศบาลนครนนทบุรีเป็นจำนวนมาก ส่งผลให้มีปริมาณขยะเพิ่มมากขึ้นด้วย

อย่างไรก็ดีเทศบาลนครนนทบุรีมีการบริหารการจัดการขยะอย่างยั่งยืน จนได้รับรางวัลมากมายจากทั้งในและต่างประเทศ โดยมีโครงการสำคัญหลายโครงการ เช่น รณรงค์คัดแยกขยะ, นำกลับมาใช้ใหม่, สร้างวินัยการทิ้งขยะ, ใช้ระบบดาวเทียมมาตรวจสอบการทำงานของรถขยะ ซึ่งมีการดำเนินงานอย่างจริงจังเพื่อให้เกิดความยั่งยืน คือตั้งสำนักงานสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อมมาดูแล และมีการจัดงบประมาณสนับสนุนอย่างเต็มที่ ที่สำคัญคือกระจายอำนาจการตัดสินใจให้ชุมชน โดยมุ่งเน้นผลสัมฤทธิ์มากกว่ารูปแบบวิธีการ

 

ปัจจุบันปริมาณขยะของเทศบาลนครนนทบุรีมีปริมาณ 351ตันต่อวัน ทั้งขยะในครัวเรือน, เศษอาหารและเศษผัก, ขยะที่สามารถนำกลับมาใช้ใหม่ เช่น ขวดแก้ว, พลาสติก, กระดาษ ฯลฯ คิดเป็นอัตราการผลิตขยะ 0.80 กิโลกรัมต่อคนต่อวัน เทศบาลได้ให้บริการเก็บขนมูลฝอยได้อย่างครอบคลุม ในพื้นที่ 38.9 ตารางกิโลเมตร แบ่งเขตรับผิดชอบออกเป็น 3 เขตพื้นที่และเส้นทางเก็บขน โดยมีรถเก็บขยะให้บริการ 45 คันต่อวัน ซึ่งรถเก็บขนขยะนี้ นอกจากจะมีการปรับปรุงสีสันให้สวยงามแตกต่างจากรถเก็บขนขยะทั่วไปแล้ว ยังมีการติดระบบ GPS หรือ 

Global Position System  เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการมูลฝอยโดยใช้ระบบควบคุมและติดตามการเดินรถด้วยดาวเทียม ให้สามารถติดตามพฤติกรรมของพนักงานขับรถ โดยให้เจ้าหน้าที่คอยควบคุมและรายงานผลแก่ผู้บังคับบัญชาเพียง 1 คนภายในห้องควบคุม ซึ่งโปรแกรมการตรวจสอบดังกล่าวจะแสดงออกมาในรูปของแผนที่ดิจิตอล สามารถระบุสถานะต่างๆ เช่น สถานที่ ความเร็ว ตำแหน่ง น้ำมันเชื้อเพลิง เป็นต้น  อันเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดเก็บขยะ การตรงต่อเวลา ลดความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุจากการขับขี่รถเร็วของพนักงานขับรถ รวมทั้งสร้างภาพลักษณ์ที่ดีของเทศบาลด้วย

นอกจากการเพิ่มประสิทธิภาพในการเก็บขนมูลฝอยแล้ว เทศบาลยังส่งเสริมการคัดแยกขยะในกลุ่มเป้าหมายต่างๆ ได้แก่ โรงเรียน ชุมชน หมู่บ้าน อาคารชุด หอพัก คอนโดมีเนียม และโรงงาน/สถานประกอบการใน

เขตเทศบาล โดยการประชาสัมพันธ์แนวคิด 3R คือ Reduce (การลดการใช้) Reuse (การนำกลับมาใช้ซ้ำ) และ Recycle (การนำไปแปรรูปเพื่อนำมาใช้ใหม่) ซึ่งในปี พ.ศ. 2549 สามารถคัดแยกขยะได้ร้อยละ 22 ของปริมาณขยะที่เกิดขึ้นทั้งหมด 

จัดการขยะทุกชนิด...ให้ได้ประโยชน์สูงสุด

 ขยะและสิ่งปฏิกูลที่คัดแยกได้นั้น ถูกนำไปจัดการอย่างเหมาะสมโดยใช้กระบวนการที่แตกต่างกัน ดังนี้

1.ขยะอินทรีย์: ถูกนำไปผลิตเป็นปุ๋ย ณ โรงงานผลิตปุ๋ยอินทรีย์นครนนท์ ซึ่งได้รับงบประมาณสนับสนุนจากคณะกรรมาธิการยุโรป จากโครงการเอเชีย เอิร์บ (Asia Urbs) เริ่มดำเนินงานมาตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2548 โรงงานผลิตปุ๋ยอินทรีย์นครนนท์ สามารถนำขยะอินทรีย์วันละ 5 ตันมาหมักทำปุ๋ย และผลิตปุ๋ยอินทรีย์ได้ประมาณ 5 ตันต่อเดือน โดยจำหน่ายให้แก่เกษตรกรและผู้สนใจในราคาตันละ 2,000 บาท

2. ขยะอันตราย:  เทศบาลนครนนทบุรี ได้ลงนามในบันทึกความร่วมมือกับกรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ในการจัดการมูลฝอยอันตรายจากชุมชน และดำเนินกิจกรรมเรียกคืนซาก

หลอดฟลูออเรสเซนต์ สามารถจัดเก็บได้ประมาณ 6,000 หลอด/เดือน โดยมีบริษัทโตชิบาไลท์ติ้ง จำกัด รับไปกำจัดด้วยวิธีที่เหมาะสม ปัจจุบันได้ขยายการให้บริการครอบคลุมมูลฝอยอันตรายประเภทอื่นๆ เช่น ซากแบตเตอรี่ กระป๋องสเปรย์ บรรจุภัณฑ์สารเคมี สามารถเก็บมูลฝอยอันตรายได้เฉลี่ย 1,500 กิโลกรัม/เดือน โดยมีบริษัทเบทเตอร์ เวิร์ลกรีน จำกัด นำไปฝังกลบตามหลักสุขาภิบาล 

 กล่าวได้ว่า กุญแจสำคัญของการป้องกันปัญหาจากขยะพิษก็คือการคัดแยก และเลือกทิ้งให้ถูกที่ถูกทาง ดังจะเห็นได้จากตัวอย่างการร่วมแรงร่วมใจของประชาชนและเทศบาลนครนนทบุรี ต่อการแก้ไขปัญหาขยะพิษ

ที่จำเป็นต้องอาศัยทั้งการคัดแยกจากประชาชน และระบบการจัดการที่มีประสิทธิภาพของหน่วยงานที่มีภาระหน้าที่รับผิดชอบ

3. มูลฝอยติดเชื้อ : เทศบาลได้เริ่มบริการเก็บขนมูลฝอยติดเชื้อจากสถานบริการสาธารณสุข ในเขตเทศบาลตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2547 เริ่มจาก 33 แห่ง จนสามารถครอบคลุมได้ทั้งหมด 68 แห่งในปัจจุบัน โดยมีรถเก็บขนมูลฝอยติดเชื้อโดยเฉพาะ จำนวน 2 คัน ให้บริการทุกวันจันทร์ พุธ และศุกร์ สามารถเก็บมูลฝอยติดเชื้อได้เฉลี่ย 307,361 กิโลกรัมต่อปี ค่าธรรมเนียมในการเก็บขนมูลฝอยติดเชื้อ เป็นเงิน 2,354,200 บาทต่อปี และนำไปกำจัดโดยใช้เตาเผา ณ

บริษัทที่ดินบางปะอิน จำกัด นิคมอุตสาหกรรมบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

4.สิ่งปฏิกูล : เทศบาลมีรถสูบสิ่งปฏิกูลออกให้บริการทุกวัน ซึ่งสิ่งปฏิกูลที่ได้นี้ถูกนำมาหมักทำปุ๋ย ตามแนวทางพระราชดำริ ณ ศูนย์บริการและพัฒนาคุณภาพสิ่งแวดล้อม โดยอาศัยกระบวนการย่อยสลายในถังปิดแบบไม่ใช้ออกซิเจน (Anaerobic Digestion) แบบเติมครั้งเดียว (Batch Type) คือ การเติมสิ่งปฏิกูลให้เสร็จสิ้นภายใน 1 วัน

แล้วปิดฝาถังให้สนิท เมื่อครบ 28 วัน จึงปล่อยสิ่งปฏิกูลจากถังหมักสู่ลานทราย เพื่อตากให้แห้งประมาณ 7-14 วัน แล้วนำของแข็งที่อยู่บนชั้นผิวหน้าทรายมาทำปุ๋ยอินทรีย์นครนนท์ สูตร 2  ส่วนของเหลวที่กรองผ่านชั้นทราย จะไหลไปยังบ่อเก็บน้ำเพื่อบำบัด และนำมาเป็นปุ๋ยน้ำรดต้นไม้ได้เช่นกัน 

ความสำเร็จ...เกิดจากนโยบายและการติดตามอย่างต่อเนื่อง

โครงการต่างๆ ที่เทศบาลนครนนทบุรี ได้พยายามดำเนินการเพื่อมุ่งให้เมืองนนท์เป็นเมืองน่าอยู่อย่างยั่งยืนนั้น จะสำเร็จมิได้หากขาดความต่อเนื่องด้านนโยบายจากผู้บริหาร รวมทั้งความใส่ใจของเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบโครงการ ที่ต้องคอยติดตามการดำเนินโครงการอย่างน้อย 1 คน ต่อ 1 โครงการ นอกจากนี้ การหาแนวร่วมจากหน่วยงานอื่นๆ ไม่ว่าจะเป็นหน่วยงานภาครัฐ เช่น กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม กรมควบคุมมลพิษ รวมทั้งหน่วยงานต่างประเทศ ก็เป็นสิ่งจำเป็นที่จะช่วยทางด้านข้อมูลในเชิงวิชาการ หรือให้แนวทางการดำเนินงาน แต่ในที่สุดแล้ว ท้องถิ่นเอง คือ ผู้ที่ต้องประยุกต์นำองค์ความรู้นั้นมาแปลงสู่การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม ซึ่งหวังแต่เพียงว่า ผลงานที่สำเร็จแล้วนั้นจะได้รับการประชาสัมพันธ์สู่ท้องถิ่นอื่นๆ บ้าง ผ่านสื่อของหน่วยงานภาครัฐที่เข้ามาส่งเสริม เช่น รายการสารคดีสั้นทางโทรทัศน์ของกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม เพื่อสร้างความภาคภูมิใจและเป็นกำลังใจแก่คนทำงาน 

------------------

จัดทำโดย ศูนย์สารสนเทศสิ่งแวดล้อม กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม ,30 มิถุนายน 2552

 

 แหล่งข้อมูล:

 - เอกสารประมวลโครงการตัวอย่างที่ดี จาก 40 เทศบาลน่าอยู่อย่างยั่งยืน ประจำปี พ.ศ.2552, กรมส่งเสริมคุณภาพ   

 สิ่งแวดล้อม สมาคมสันนิบาตเทศบาลแห่งประเทศไทยและมูลนิธิสิ่งแวดล้อม, ส เจริญการพิมพ์, กรุงเทพฯ

 ,2552, หน้า 69-74

 -การกำกับดูแลสภาพสิ่งแวดล้อม ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น , ดิเรก ปัทมสิริวัฒน์     

    http://www.nidambe11.net/ekonomiz/2005q2/article2005june21p2.htm, 2548

 - การจัดการขยะแบบครบวงจร เทศบาลนครนนทบุรี , สถาบันวิถีใหม่ท้องถิ่น,   

    http://www.polsci.chula.ac.th/initiatives/findings.htm, 2547

- การทำงานของรถขยะด้วยระบบดาวเทียม (GPS: Global Positioning System), สำนักการ 

 สาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เทศบาลนครนนทบุรี , http://www.behn.go.th/gps.php, 2549

- ข้อมูลเทศบาลนครนนทบุรี, เทศบาลนครนนทบุรี, http://www.nakornnont.com/data/data2, 2551

 
footer